Bức tranh chất lượng tài sản của ngân hàng hiện như thế nào?

10/03/2023 09:10 Tài chính Mai Hương
Ngân hàng và bất động sản có mối quan hệ liên kết lẫn nhau. Sự ảm đạm của thị trường bất động sản trong thời gian vừa qua sẽ tác động lên ngành Ngân hàng khi rủi ro tín dụng gia tăng và chất lượng tài sản suy yếu, đó là đánh giá của CTCP Chứng khoán VNDirect.
Ngồi cùng thuyền, điểm danh một số ngân hàng còn lo hơn doanh nghiệp bất động sản

CTCP Chứng khoán VNDirect vừa công bố báo cáo ngành Ngân hàng với nhiều nhận định, trong đó là đánh giá thị trường bất động sản ảm đạm sẽ tác động tiêu cực lên ngành này khi rủi ro tín dụng gia tăng và chất lượng tài sản suy yếu.

Báo cáo cho thấy ngành Ngân hàng đã có một năm với kết quả kinh doanh kinh tế rực rỡ. Theo đó, ngành ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ trong năm 2022 (+33,7% so với cùng kỳ) – tốt hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường (+20% so với cùng kỳ) và so với kết quả năm 2021 (+30% so với cùng kỳ) – dựa trên tổng thu nhập hoạt động (TOI) tăng 20,1% so với cùng kỳ nhờ tăng trưởng tín dụng tốt (+14,2% so với cùng kỳ), NIM mở rộng (+20 điểm cơ bản và đạt 3,8%), thu nhập từ phí tăng 14,6% so với cùng kỳ... Hầu hết các ngân hàng đã hoàn thành/vượt kế hoạch đề ra trong năm 2022, ngoại trừ TCB, VPB, MSB, OCB.

Theo đó, giá cổ phiếu ngành ngân hàng có phần phụ thuộc vào diễn biến chất lượng tài sản của ngành nhiều hơn là diễn biến tăng trưởng lợi nhuận. Nhà đầu tư cho rằng, các ngân hàng sẽ ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận một cách bền vững hơn trong dài hạn, nếu như chất lượng tài sản thực sự được cải thiện.

Theo đánh giá của VNDirect, ngân hàng là ngành phụ thuộc nhiều vào những biến động kinh tế vĩ mô, và khi các chỉ báo vĩ mô trở nên lạc quan hơn cũng sẽ giúp cải thiện chất lượng tài sản của các ngân hàng. Tuy nhiên, khó khăn trong ngành bất động sản và thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện nay vẫn chưa được giải quyết. Từ điều này sẽ tác động trực tiếp lên chất lượng tài sản của ngân hàng khi rủi ro nợ xấu đang dần hiện hữu.

Bức tranh chất lượng tài sản của ngân hàng hiện như thế nào?

Dù không có "quy định/văn bản chính thức" nào liên quan đến việc thắt chặt dòng tín dụng vào thị trường bất động sản, nhưng cho vay lĩnh vực này đã chậm lại với mục đích kìm hãm đà tăng nóng của thị trường này kể từ năm 2021. Theo Thông tư 08/2020, tỷ lệ tối đa lấy vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn sẽ giảm từ mức 37% xuống 34% từ ngày 1/10/2022 trở đi; và giảm còn 30% từ ngày 1/10/2023.

Báo cáo nhấn mạnh, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ kể từ năm 2020 - 2021 như một kênh dẫn vốn thay thế cho nguồn vốn từ ngân hàng đối với các doanh nghiệp bất động sản do vay vốn từ ngân hàng đã trở nên khó khăn hơn. Cuối năm 2022, giá trị trái phiếu doanh nghiệp của bất động sản chiếm 35% trong tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp được phát hành (theo HNX).

Kể từ quý 2/2022, Chính phủ đã bắt đầu giám sát chặt chẽ thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là ban hành Nghị định 65 sửa đổi Nghị định 153. Trong ngắn hạn, thị trường đã chứng kiến hàng loạt vụ điều tra, trong đó có nhiều trường hợp phát hành sai mục đích/sai quy định và một số lãnh đạo cấp cao bị bắt giữ.

Những sự việc này đã làm mất lòng tin của nhà đầu tư đối với các tổ chức phát hành và dẫn đến sự “tẩy chay” đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Do đó, các chủ đầu tư đã thật sự gặp khó khăn trong việc huy động qua kênh trái phiếu doanh nghiệp. Tổng giá trị phát hành trái phiếu đã giảm rất mạnh 63% so với cùng kỳ và con số này là 78% so với cùng kỳ đối với trái phiếu bất động sản.

Bên cạnh đó, lãi suất cho vay đã tăng rất mạnh trước bối cảnh vĩ mô khó khăn, đặc biệt trong nửa cuối năm 2022. Cùng với giá nhà ở ở mức cao, nhu cầu mua nhà đã sụt giảm đáng kể và dự kiến sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới. Nguồn cung căn hộ mới ở TP.HCM và Hà Nội trong quý 4/2022 lần lượt sụt giảm 81%/38% so với cùng kỳ, dẫn đến lượng tiêu thụ giảm mạnh 80%/63% so với cùng kỳ (CBRE).

"Trái phiếu doanh nghiệp gặp khó khăn và doanh số ký bán suy yếu đã khiến cho các chủ đầu tư rơi vào tình trạng thiếu hụt dòng tiền một cách nghiêm trọng, làm ảnh hưởng lên khả năng trả nợ và theo đó tác động tiêu cực lên chất lượng tài sản cũng như là rủi ro tín dụng của các ngân hàng trong năm nay. Nhắc lại, dù ngân hàng đã hạn chế cho vay bất động sản, đây vẫn là một trong những kênh dẫn vốn quan trọng cho ngành bất động sản khi cho vay bất động sản chiếm khoảng 21% tín dụng hệ thống tính đến cuối năm 2022", Báo cáo nêu.

Bên cạnh vấn đề của thị trường bất động sản, VNDirect nhận thấy một vấn đề khác liên quan đến việc các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp khó khăn về thanh khoản, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với chi phí lãi vay tăng cao và việc này sẽ gây ảnh hưởng lên khả năng trả nợ của các doanh nghiệp.

Mặt khác, việc tiếp cận vốn của các doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn, khi kênh tín dụng ngân hàng vẫn hạn chế trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp gần như đã đóng băng. Những khó khăn trong việc tiếp cận vốn của doanh nghiệp và khả năng trả nợ suy giảm sẽ lại là một yếu tố tác động xấu đến chất lượng tài sản của ngân hàng trong năm 2023.

Vì sao tỷ lệ dự phòng bao nợ xấu của Vietcombank lên tới 514%? Vì sao tỷ lệ dự phòng bao nợ xấu của Vietcombank lên tới 514%?

Các tin khác

Một kỹ năng bố mẹ càng dạy sớm, trẻ càng có ưu thế vượt trội khi trưởng thành

Một kỹ năng bố mẹ càng dạy sớm, trẻ càng có ưu thế vượt trội khi trưởng thành

Thấu hiểu tâm tư và khúc mắc của các bậc phụ huynh, ngân hàng TMCP Kỹ Thương (Techcombank) đã ra mắt dịch vụ Techcombank Family hỗ trợ liên kết tài khoản ngân hàng của cha mẹ với tài khoản ngân hàng của con.
VPBank ra mắt thẻ Flex: Chi tiêu linh hoạt, tự do thể hiện cá tính

VPBank ra mắt thẻ Flex: Chi tiêu linh hoạt, tự do thể hiện cá tính

Đáp ứng đa dạng nhu cầu chi tiêu linh hoạt và tối ưu trải nghiệm người dùng, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) vừa ra mắt dòng thẻ VPBank Flex, tích hợp thẻ ghi nợ (debit card) và thẻ tín dụng (credit card) trên một thẻ vật lý duy nhất.
Mở ra thế giới, nâng tầm đẳng cấp với thẻ tín dụng SHB Mastercard World

Mở ra thế giới, nâng tầm đẳng cấp với thẻ tín dụng SHB Mastercard World

Sở hữu chiếc thẻ đen “quyền lực” SHB Mastercard World, khách hàng không những nhận được chính sách tài chính, phi tài chính hấp dẫn tại Việt Nam mà còn tận hưởng loạt đặc quyền thượng đỉnh như dịch vụ sân golf, ẩm thực – nghỉ dưỡng đẳng cấp hay phòng chờ sân bay trên toàn thế giới.
NHNN sẽ có chỉ đạo sau vụ khoản nợ thẻ tín dụng 8,8 tỷ đồng của khách hàng tại Eximbank

NHNN sẽ có chỉ đạo sau vụ khoản nợ thẻ tín dụng 8,8 tỷ đồng của khách hàng tại Eximbank

Sau vụ việc chủ thẻ tín dụng nợ 8,5 triệu, phải trả 8,8 tỷ đồng sau 11 năm, lãnh đạo NHNN cho biết, các ngân hàng phải cung cấp các sản phẩm dịch vụ phải công khai biểu phí và chỉ được thu phí theo biểu phí đó.
Bộ trưởng Tài chính: Sẽ thanh tra hết các công ty bảo hiểm

Bộ trưởng Tài chính: Sẽ thanh tra hết các công ty bảo hiểm

Đó là thông tin được Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết tại buổi chất vấn của các đại biểu Quốc hội về nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính diễn ra ngày 18/3.
Bộ trưởng Tài chính nói về quỹ bảo hiểm hưu trí tự nguyện và rủi ro nếu phá sản

Bộ trưởng Tài chính nói về quỹ bảo hiểm hưu trí tự nguyện và rủi ro nếu phá sản

Về quỹ hưu trí tự nguyện, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, hiện có 4 doanh nghiệp tham gia, trong đó có 10 quỹ đang hoạt động. Theo Bộ trưởng, tham gia quỹ hưu trí này chủ yếu là cán bộ, người lao động trong hệ thống với số lượng trên 5.000 người, còn về phía cán bộ bên ngoài và nhân dân chưa nhiều.
Nếu phát hiện hợp đồng bảo hiểm có sai sót, người tham gia có quyền đòi nhận lại tiền

Nếu phát hiện hợp đồng bảo hiểm có sai sót, người tham gia có quyền đòi nhận lại tiền

Bộ trưởng Bộ Tài chính thông tin, Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2023 (sửa đổi) quy định, trong vòng 21 ngày, nếu phát hiện hợp đồng bảo hiểm có sai sót thì người tham gia bảo hiểm có quyền đòi nhận lại tiền, công ty bảo hiểm phải trả lại cho người tham gia bảo hiểm.
Sắp thanh tra 2 công ty bán chéo bảo hiểm qua ngân hàng

Sắp thanh tra 2 công ty bán chéo bảo hiểm qua ngân hàng

6 doanh nghiệp bảo hiểm nằm trong kế hoạch thanh tra của Bộ Tài chính năm 2024, trong đó 2 công ty bán chéo sản phẩm qua kênh ngân hàng.
Người lao động một nhóm ngành đang nhận lương hơn 125 triệu đồng/tháng

Người lao động một nhóm ngành đang nhận lương hơn 125 triệu đồng/tháng

Người lao động làm việc trong ngành nghề này hiện hưởng lương cao hơn từ 18-83% so với các ngành nghề khác như nhân viên kinh doanh, bán hàng, truyền thông, marketing, quảng cáo, giáo dục, tài chính, y tế, dược,...
Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giảm lãi suất cho vay

Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giảm lãi suất cho vay

Nhằm ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh,… Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu ngân hàng tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất cho vay, công bố công khai lãi suất cho vay bình quân.
Không làm sổ đỏ trước 1/1/2026, người dân có thể phải đóng thêm nhiều tiền

Không làm sổ đỏ trước 1/1/2026, người dân có thể phải đóng thêm nhiều tiền

Từ ngày 1/1/2026, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ ban hành và áp dụng bảng giá đất mới theo nguyên tắc thị trường kéo theo chi phí làm sổ đỏ có thể tăng rất nhiều.
100% sinh viên thiết kế vi mạch ra trường được các doanh nghiệp chào đón, lương khủng

100% sinh viên thiết kế vi mạch ra trường được các doanh nghiệp chào đón, lương khủng

Mức lương khởi điểm của kỹ sư thiết kế vi mạch mới khoảng 15-20 triệu đồng, nhưng nếu theo nghề 5-10 năm, lương kỹ sư ngành này cao gấp rưỡi IT (Công nghệ thông tin), lên tới 2.500-3.000 USD/tháng (60-70 triệu đồng).
Hà Nội uỷ quyền thẩm định giá bán nhà ở xã hội và chuyển nhượng dự án bất động sản

Hà Nội uỷ quyền thẩm định giá bán nhà ở xã hội và chuyển nhượng dự án bất động sản

UBND TP Hà Nội mới đây ban hành quyết định ủy quyền cho Sở Xây dựng Hà Nội thẩm định giá bán, thuê mua, thuê nhà ở xã hội được đầu tư xây dựng theo dự án bằng nguồn vốn ngoài ngân sách Nhà nước.
Người dân vui mừng khi lãi suất tiền gửi rục rịch tăng, lãi suất cho vay tiếp tục giảm

Người dân vui mừng khi lãi suất tiền gửi rục rịch tăng, lãi suất cho vay tiếp tục giảm

Trong bối cảnh mặt bằng cho vay tiếp tục có xu hướng giảm thì sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2024 đến nay, một số ngân hàng bất ngờ điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi ở một vài kỳ hạn.
Nghiêm cấm “ép” mua bảo hiểm khi vay ngân hàng, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Nghiêm cấm “ép” mua bảo hiểm khi vay ngân hàng, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính tăng cường công tác thanh tra, giám sát hoạt động cung cấp dịch vụ bảo hiểm qua ngân hàng.
Giá vàng sẽ giảm khi sửa Nghị định 24?

Giá vàng sẽ giảm khi sửa Nghị định 24?

Theo giới chuyên gia, việc sửa đổi Nghị định 24 có thể làm cho giá vàng đảo chiều giảm.
Người dân bị cắt giảm lương, chưa mua nhà khiến gói 120.000 tỷ đồng chậm trễ giải ngân

Người dân bị cắt giảm lương, chưa mua nhà khiến gói 120.000 tỷ đồng chậm trễ giải ngân

Đây là khẳng định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khi đề cập đến nguyên nhân khiến tiến độ giải ngân gói tín dụng 120.000 tỷ đồng chậm trễ.
Sẽ tiếp tục thanh tra thêm 6 doanh nghiệp bảo hiểm trong năm 2024

Sẽ tiếp tục thanh tra thêm 6 doanh nghiệp bảo hiểm trong năm 2024

Danh sách doanh nghiệp bảo hiểm thanh tra năm 2023 chờ công bố kết luận gồm: Công ty bảo hiểm nhân thọ Manulife Việt Nam (Manulife), AIA, Dai-ichi,...
Trung tâm Phòng, chống rửa tiền Agribank chính thức đi vào hoạt động

Trung tâm Phòng, chống rửa tiền Agribank chính thức đi vào hoạt động

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) vừa tổ chức Lễ công bố hoạt động của Trung tâm Phòng, chống rửa tiền (PCRT) Agribank. Việc thành lập Trung tâm đã thể hiện quyết tâm và đánh dấu cam kết không ngừng của Agribank trong xây dựng một hệ thống tài chính vững mạnh, an toàn và minh bạch.
Tín dụng bất ngờ tăng trưởng âm

Tín dụng bất ngờ tăng trưởng âm

Sau khi tăng tốc mạnh mẽ trong tháng cuối năm 2023, bước sang tháng 1/2024 dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã thu hẹp 0,6%.
Xem thêm
Phiên bản di động