Ngân hàng 2023: Vượt qua “sóng cả”

03/01/2023 07:29 Tài chính TRẦN THÚY
Năm 2023 được dự báo sẽ mang tới rất nhiều khó khăn, thách thức cho cả nền kinh tế nói chung và ngành ngân hàng nói riêng…

Có những điểm hẹn không mong đợi đang chờ các ngân hàng trong năm 2023, hệ quả hơn là kết quả, nhưng có những điểm lớn như lãi suất và tỷ giá dự báo sẽ dịu bớt.

Trong một thị trường chưa hoàn chỉnh…

Trao đổi với Nhịp sống Doanh nghiệp, TS. Trương Văn Phước, nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (NFSC) cho rằng, mặc dù năm 2022, tăng trưởng lợi nhuận ngành ngân hàng nhìn chung vẫn ở mức khá tốt nhưng nếu nhìn về tương lai thì vẫn còn rất nhiều ẩn số.

Theo chuyên gia, trong thời gian xảy ra đại dịch, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), các ngân hàng thương mại (NHTM) tiến hành tái cơ cấu nợ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Nhưng nay, chính sách này đã kết thúc, các khoản nợ dần trở về đúng bản chất thì chắc chắn sẽ có một lượng nợ xấu tăng lên, chi phí trích lập dự phòng cũng tăng lên tương ứng, theo đó, ảnh hưởng tới lợi nhuận ngân hàng.

“Trong hoạt động của NHTM, bên cạnh các hoạt động thu chi theo đúng bản chất, còn có sự can thiệp của chính sách sao cho đáp ứng nhu cầu của xã hội, của nền kinh tế. Theo đó, hôm nay NHTM có thể được hưởng lợi từ những chính sách đó nhưng họ cũng thừa hiểu rằng, không có gì có được mà không phải đánh đổi. Cái có được hôm nay có thể sẽ phải mất trong tương lai và ngược lại, có những thứ chúng ta tạm thời hy sinh ở hiện tại nhưng lại là cái được của tương lai”, TS. Phước nói.

Bên cạnh nợ xấu, nguyên Quyền chủ tịch NFSC cho rằng, hệ thống ngân hàng còn đang phải chịu áp lực lớn trong việc cung ứng không chỉ vốn lưu động ngắn hạn cho người dân, doanh nghiệp mà còn phải lo đến cả vốn trung, dài hạn, đặc biệt đặt trong một thị trường tài chính chưa phát triển đồng bộ, hài hòa, chuyên nghiệp như ở Việt Nam.

“Một thị trường tài chính chưa hoàn chỉnh đang đè nặng lên hệ thống ngân hàng thương mại. Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, lạm phát thấp thì đó lại càng là một thách thức rất lớn đối với hệ thống”, TS. Phước nhấn mạnh.

Bởi, theo chuyên gia, nếu không được đáp ứng vốn thì tăng trưởng kinh tế sẽ gặp khó khăn trong khi để đáp ứng được thì hệ thống sẽ phải điều chỉnh rất nhiều hệ số. Đó là còn chưa kế hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại hiện nay không đồng đều và quá trình tái cơ cấu hệ thống vẫn còn phải tiếp tục, chưa xử lý hết được triệt để những tồn tại trong hệ thống. Đó cũng là lý do vì sao sự lan tỏa vốn từ ngân hàng đến với doanh nghiệp hiện nay vẫn còn rất hạn chế.

Ngân hàng 2023: Vượt qua “sóng cả”
Ảnh minh họa (Duy Linh)

Những con số “biết nói”

Nhìn sâu hơn vào hoạt động của hệ thống ngân hàng, TS. Cấn Văn Lực, Kinh tế trưởng BIDV đưa ra những số liệu, dự báo cụ thể liên quan đến chất lượng tài sản, thanh khoản, an toàn vốn của hệ thống.

Theo chuyên gia, các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với chi phí lãi vay cao hơn, cũng đồng nghĩa với việc làm giảm khả năng sinh lời và gia tăng áp lực nợ vay. Trong khi đó, một “cánh cửa” tiếp cận vốn lớn khác nhằm phục vụ cho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là phát hành trái phiếu cũng đang bị siết chặt. Điều này càng đẩy các doanh nghiệp vào tình cảnh khó khăn hơn, từ đó tác động tiêu cực lên chất lượng tài sản của các nhà băng.

“Lãi suất tăng sẽ làm tăng nghĩa vụ trả nợ của bên vay, trong khi kinh tế phục hồi chậm lại, tăng trưởng thấp hơn, dẫn đến nợ xấu tiềm ẩn gia tăng. Dự báo, năm 2023, nợ xấu nội bảng ở mức 2%, nợ xấu gộp khoảng 4%”, TS. Lực dự báo.

Nợ xấu tăng cao, trong khi việc cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) của các NHTM vẫn đang diễn ra rất chậm. Tính đến tháng 10/2022, xét các ngân hàng áp dụng Thông tư 41/2016, hệ số an toàn vốn của của các NHTM nhà nước mới chỉ ở mức 9,04%, gần như đi ngang so với cuối năm 2021 trong khi tại các NHTMCP là 12,29%, từ mức 11,9% cuối năm trước.

Theo đánh giá của chuyên gia, nhìn chung, mức an toàn vốn của hệ thống tương đối thấp khi so sánh với các nước trong khu vực. Đó là còn chưa kể các nước trong khu vực đã thực hiện áp dụng Basel III hoặc một phần của Basel III, trong khi các NHTM Việt Nam mới đang trong giai đoạn triển khai Basel II.

“Mức đệm vốn của các tổ chức tín dụng (TCTD) ở mức thấp khiến hệ thống ngân hàng dễ bị tác động tiêu cực từ các cú sốc bất lợi từ môi trường kinh doanh”, TS. Lực nhấn mạnh.

Nguyên nhân khiến hệ số CAR của hệ thống vẫn ở mức thấp chủ yếu là do việc tăng vốn của các NHTM, đặc biệt là các NHTM nhà nước còn gặp nhiều khó khăn. Khó khăn có thể xuất phát từ việc thị trường vốn suy giảm, việc tìm kiếm nhà đầu tư ngoại khó hơn trong bối cảnh kinh tế thế giới suy thoái nhẹ. Bên cạnh đó, khâu phê duyệt cho phép giữ lại cổ tức Nhà nước và lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư tài chính còn mất nhiều thời gian.

Ở khía cạnh nguồn vốn, với lợi thế chi phí vốn thấp, tiền gửi không kỳ hạn là một cấu phần quan trọng trong huy động vốn của các NHTM. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy tỷ trọng nguồn tiền này đang có xu hướng giảm trong năm 2022 và được dự báo có thể tiếp tục kéo dài sang năm 2023.

Theo TS. Lực, nguyên nhân là do lãi suất tiết kiệm có kỳ hạn tăng nhanh và trở nên hấp dẫn hơn, chênh lệch giữa không kỳ hạn, kỳ hạn ngắn và kỳ hạn dài mở rộng, dòng tiền nhàn rỗi theo đó đã chuyển dịch từ gửi không kỳ hạn sang gửi tiết kiệm có kỳ hạn để hưởng lãi suất cao hơn. Đồng thời, huy động vốn khó khăn vì người dân chuyển sang tiêu dùng và doanh nghiệp chuyển vào sản xuất - kinh doanh, trang trải chi phí.

Lãi suất huy động tăng nhanh trong khi lãi suất cho vay khó có thể theo kịp do NHNN đã và đang yêu cầu các NHTM duy trì mặt bằng lãi suất cho vay phù hợp để hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước cũng sẽ tác động tiêu cực đến NIM của các ngân hàng với chi phí vốn cao hơn.

Cũng theo đánh giá của chuyên gia, hiện thanh khoản của hệ thống đã không còn dồi dào như vài năm qua.

Sau giai đoạn giảm liên tiếp từ mức 34,5% năm 2016 xuống 24% năm 2021, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn của hệ thống tăng dần lên mức 25,71% vào tháng 10/2022; tỷ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi cũng tăng từ 72,1% năm 2021 lên 75,82% vào tháng 10/2022. Đồng thời, tài sản mang tính thanh khoản cao như tiền gửi của TCTD tại NHNN cũng đã giảm.

Ở một điểm hẹn gián tiếp khác, 2023 là năm bắt đầu tập trung đáo hạn lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp. Dù các nhà phát hành đã có một khoảng thời gian để chuẩn bị, nhưng những khó khăn, đặc biệt về thanh khoản đã nổi lên trong năm 2022 là diễn biến như báo trước một năm nối tiếp không nhiều thuận lợi, thậm chí tiềm ẩn rủi ro liên thông nhất định đối với hệ thống ngân hàng nói chung…

Dù đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức ở trên, theo chuyên gia, một điều đáng mừng là quy mô hoạt động, năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành của các TCTD đã không ngừng được cải thiện trong những năm qua. Dù nợ xấu có dấu hiệu tăng lên sau khi chính sách hỗ trợ kết thúc, nhưng chất lượng tài sản của hệ thống về cơ bản vẫn tương đối ổn định, tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro tiếp tục được kiểm soát.

Đây cũng là tiền đề vô cùng quan trọng để hệ thống ngân hàng có thể tiếp tục vững vàng, thể hiện được vai trò rường cột, giúp thực hiện các mục tiêu quan trọng của nền kinh tế trong năm 2023 và những năm tiếp theo.

Trong khi đó, theo dự báo của TS. Trương Văn Phước, lãi suất trong năm 2023 sẽ có chiều hướng đi xuống, tỷ giá USD/VND sẽ ổn định hơn với mức độ biến động quanh mức của lạm phát là chấp nhận được. Hai điểm quan trọng này góp phần tạo môi trường ổn định hơn cho hoạt động của các NHTM.

Các tin khác

Cổ Loa: Từ vùng ven thành tâm điểm đầu tư mới phía Đông Hà Nội

Cổ Loa: Từ vùng ven thành tâm điểm đầu tư mới phía Đông Hà Nội

Hưởng lợi trực tiếp từ các đại dự án hạ tầng đang được đồng bộ triển khai, khu vực Cổ Loa đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, với tiềm năng tăng giá bất động sản ít nhất gấp đôi trong 5 năm tới theo đánh giá của các chuyên gia. Với sự cam kết đầu tư mạnh mẽ từ Chính phủ và TP. Hà Nội, hạ tầng sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là “bảo chứng” cho giá trị gia tăng bền vững và Cổ Loa đang là minh chứng rõ nét cho xu hướng đó.
SHB: Bứt phá vươn tầm trong kỷ nguyên mới, kế hoạch lợi nhuận tăng 25%, cổ đông tin tưởng đồng hành

SHB: Bứt phá vươn tầm trong kỷ nguyên mới, kế hoạch lợi nhuận tăng 25%, cổ đông tin tưởng đồng hành

Ngày 22/4, Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2025 với sự tham gia của hàng nghìn cổ đông và người được ủy quyền.
Duy trì cam kết với cổ đông, VPBank năm thứ 3 liên tiếp trả cổ tức tiền mặt

Duy trì cam kết với cổ đông, VPBank năm thứ 3 liên tiếp trả cổ tức tiền mặt

Năm thứ 3 liên tiếp, VPBank dự kiến duy trì chính sách cổ tức tiền mặt, thể hiện năng lực tài chính vững mạnh, chiến lược tăng trưởng hợp lý và cam kết mang lại lợi ích lớn nhất cho cổ đông.
SHB lãi gần 4.400 tỷ đồng quý I, đạt 30% kế hoạch năm, dự kiến tổng tỷ lệ cổ tức 2024-2025 là 36%

SHB lãi gần 4.400 tỷ đồng quý I, đạt 30% kế hoạch năm, dự kiến tổng tỷ lệ cổ tức 2024-2025 là 36%

Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2025 với những dấu ấn tăng trưởng đầy ấn tượng, tiếp tục khẳng định sức bật nội tại mạnh mẽ với chiến lược phát triển được hoạch định đúng hướng, bài bản.
VPBank đặt mục tiêu lợi nhuận tỷ USD năm 2025

VPBank đặt mục tiêu lợi nhuận tỷ USD năm 2025

Với động lực từ những mảnh ghép trong hệ sinh thái mở rộng khác biệt, VPBank đặt ra mục tiêu lợi nhuận tỷ USD, sẵn sàng sánh bước cùng những tên tuổi ngân hàng trong khối quốc doanh.
Lợi nhuận quý I vượt mốc hơn 2.100 tỷ đồng, TPBank vững bước chinh phục mục tiêu năm

Lợi nhuận quý I vượt mốc hơn 2.100 tỷ đồng, TPBank vững bước chinh phục mục tiêu năm

Kết thúc quý I, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank, MCK: TPB) thu về hơn 2.100 tỷ đồng lợi nhuận, tạo bước chạy đà tích cực cho việc thực hiện mục tiêu 2025.
VPBank tung gói ưu đãi lãi suất, cơ hội cho chủ hộ kinh doanh vượt bão lạm phát

VPBank tung gói ưu đãi lãi suất, cơ hội cho chủ hộ kinh doanh vượt bão lạm phát

Nhằm tiếp sức nguồn vốn và tạo đà tăng trưởng bền vững cho hộ kinh doanh cá thể, tiểu thương, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) chính thức triển khai chương trình ưu đãi lãi suất hấp dẫn bậc nhất thị trường,với gói vay kinh doanh thế chấp chỉ từ 5,39%/năm, mang đến cơ hội tiếp cận tài chính linh hoạt và hiệu quả cho nhóm khách hàng đang phát triển bùng nổ này.
VPBank NEOBiz được Global Banking and Finance Review xướng tên ở giải thưởng danh giá

VPBank NEOBiz được Global Banking and Finance Review xướng tên ở giải thưởng danh giá

Vượt qua nhiều ứng cử viên sáng giá, VPBank NEOBiz đã xuất sắc được vinh danh là “Ứng dụng Ngân hàng tốt nhất cho doanh nghiệp Micro SME và SME 2024” do Global Banking and Finance Review (GBAF) - tạp chí tài chính uy tín hàng đầu tại Anh trao tặng.
“Điểm giao dịch xanh” Agribank - hành động vì mục tiêu phát triển bền vững

“Điểm giao dịch xanh” Agribank - hành động vì mục tiêu phát triển bền vững

Năm 2025, nhân dịp kỷ niệm 37 năm thành lập, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) chính thức triển khai chương trình “Điểm giao dịch xanh”, hướng tới phát triển bền vững.
Ngân hàng Lộc Phát (LPBank) phát động giải chạy trực tuyến LPBank Run4change 2025

Ngân hàng Lộc Phát (LPBank) phát động giải chạy trực tuyến LPBank Run4change 2025

Sáng ngày 30/3/2025, Ngân hàng Lộc Phát (LPBank) đã tổ chức thành công Lễ phát động giải chạy trực tuyến LPBank - Run4change 2025, thu hút sự tham gia của gần 6.000 cán bộ nhân viên trên toàn quốc, khách hàng và đối tác trên khắp cả nước. Sự kiện là bước khởi đầu đầy khí thế cho giải chạy trực tuyến thường niên được mong chờ nhất của LPBank.
Giá vàng gần chạm mốc 100 triệu/lượng: Cẩn trọng khi đầu tư

Giá vàng gần chạm mốc 100 triệu/lượng: Cẩn trọng khi đầu tư

Thị trường vàng trong nước đang trải qua giai đoạn biến động mạnh, khiến không ít nhà đầu tư "đứng ngồi không yên". Giá vàng liên tục "nhảy múa" với biên độ lớn, tạo ra những cơn "sóng thần" trên thị trường, ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người dân, đặc biệt là những người lao động có ý định tích lũy tài sản.
Ngày hội Văn hóa SHB - T&T 2025: Ba thập kỷ “Nhất Tâm”, vững bước cùng đất nước vươn Tầm

Ngày hội Văn hóa SHB - T&T 2025: Ba thập kỷ “Nhất Tâm”, vững bước cùng đất nước vươn Tầm

Với tinh thần “Nhất Tâm” và khát vọng cất cánh, SHB và T&T Group đã sẵn sàng đồng hành cùng đất nước tiến vào kỷ nguyên mới. Tại đây, mỗi bước tiến là lời khẳng định đầy tự hào về sức mạnh, sự sáng tạo và tinh thần dân tộc.
VPBank đưa ra công cụ tối ưu tài chính, giúp tiền sinh tiền, lời sinh lời

VPBank đưa ra công cụ tối ưu tài chính, giúp tiền sinh tiền, lời sinh lời

Với thao tác đơn giản, chỉ cần 1 phút đăng ký, tiền nhàn rỗi trong tài khoản của khách hàng sẽ tự động sinh lời theo ngày với mức lợi suất cố định 3,5%/năm trên bất kể kỳ hạn hoặc mức tiền nào. Khách hàng sẽ được nhận tiền gốc và lãi đều đặn mỗi ngày, đặc biệt, vẫn có thể chi tiêu khi cần.
Kỳ 2: Vững tài chính để “an cư lạc nghiệp”

Kỳ 2: Vững tài chính để “an cư lạc nghiệp”

Trong kỳ trước, chúng ta đã cùng nhau nhìn nhận tầm quan trọng của việc xác định những yếu tố cần cân nhắc trước khi đưa ra quyết định mua NOXH. Kỳ này, chúng tôi sẽ đi sâu vào vấn đề cốt lõi làm thế nào để mỗi người lao động có thể quản lý tài chính một cách hiệu quả, từng bước tích lũy để biến giấc mơ sở hữu NOXH thành hiện thực.
“Agribank - Thêm cây, thêm sự sống”, lan tỏa hành trình “Vì tương lai xanh” tại Mê Linh

“Agribank - Thêm cây, thêm sự sống”, lan tỏa hành trình “Vì tương lai xanh” tại Mê Linh

Ngày 14/3/2025, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã phối hợp cùng UBND huyện Mê Linh tổ chức chương trình trồng cây xanh với thông điệp “Agribank - Vì một tương lai xanh - Thêm cây, thêm sự sống”.
VPBank tiên phong cung cấp sản phẩm Thấu chi ứng lương lên tới 80 triệu đồng

VPBank tiên phong cung cấp sản phẩm Thấu chi ứng lương lên tới 80 triệu đồng

Thủ tục đơn giản, thời gian phê duyệt nhanh chóng, hạn mức lên tới 80 triệu đồng, sản phẩm Thấu chi ứng lương của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) sẽ giúp người lao động nhanh chóng giải quyết khó khăn khi có nhu cầu tài chính cấp bách.
Đẩy mạnh cho vay sản xuất, kinh doanh lúa gạo

Đẩy mạnh cho vay sản xuất, kinh doanh lúa gạo

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 21/CĐ-TTg ngày 04/3/2025 và chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, Agribank đã khẩn trương ban hành văn bản yêu cầu các Chi nhánh trong toàn hệ thống đẩy mạnh cung ứng vốn tín dụng cho vay sản xuất, kinh doanh lúa gạo.
AI sẽ “soán ngôi” kế toán viên? Giải mã tương lai ngành kế toán trong kỷ nguyên số

AI sẽ “soán ngôi” kế toán viên? Giải mã tương lai ngành kế toán trong kỷ nguyên số

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra làn sóng thay đổi mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực, và kế toán cũng không ngoại lệ. Liệu AI có thể thay thế hoàn toàn kế toán viên hay chỉ là một công cụ hỗ trợ đắc lực? Các kế toán viên cần làm gì để thích ứng và phát triển trong kỷ nguyên số?
Công đoàn Ngân hàng: Đồng hành cùng phụ nữ đổi mới, sáng tạo trong kỷ nguyên số

Công đoàn Ngân hàng: Đồng hành cùng phụ nữ đổi mới, sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chuyển đổi số mang đến cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho lao động nữ ngành Ngân hàng. Nhận thức rõ điều này, Công đoàn Ngân hàng Việt Nam đã và đang chủ động phối hợp, triển khai nhiều hoạt động thiết thực, khẳng định vai trò nòng cốt trong việc hỗ trợ, tạo điều kiện để phụ nữ phát huy tối đa năng lực, không ngừng đổi mới, sáng tạo, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của Ngành.
Nữ đoàn viên Agribank phát huy năng lực, phấn đấu đạt thành tích xuất sắc trên các mặt hoạt động

Nữ đoàn viên Agribank phát huy năng lực, phấn đấu đạt thành tích xuất sắc trên các mặt hoạt động

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Công đoàn Ngân hàng Việt Nam, Đảng ủy, Hội đồng thành viên, Ban Điều hành Agribank, phong trào “Giỏi việc ngân hàng, Đảm việc nhà” trong nữ đoàn viên, người lao động (ĐV-NLĐ) được các cấp Công đoàn phát động sâu rộng trong toàn hệ thống. Phong trào đã thực sự trở thành điểm tựa niềm tin, là đòn bảy tích cực khích lệ nữ ĐV-NLĐ lao động giỏi, lao động sáng tạo, phát huy năng lực, phấn đấu đạt thành tích xuất sắc trên các mặt hoạt động.
Xem thêm
Phiên bản di động