Ngân hàng 2023: Vượt qua “sóng cả”

03/01/2023 07:29 Tài chính TRẦN THÚY
Năm 2023 được dự báo sẽ mang tới rất nhiều khó khăn, thách thức cho cả nền kinh tế nói chung và ngành ngân hàng nói riêng…

Có những điểm hẹn không mong đợi đang chờ các ngân hàng trong năm 2023, hệ quả hơn là kết quả, nhưng có những điểm lớn như lãi suất và tỷ giá dự báo sẽ dịu bớt.

Trong một thị trường chưa hoàn chỉnh…

Trao đổi với Nhịp sống Doanh nghiệp, TS. Trương Văn Phước, nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia (NFSC) cho rằng, mặc dù năm 2022, tăng trưởng lợi nhuận ngành ngân hàng nhìn chung vẫn ở mức khá tốt nhưng nếu nhìn về tương lai thì vẫn còn rất nhiều ẩn số.

Theo chuyên gia, trong thời gian xảy ra đại dịch, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), các ngân hàng thương mại (NHTM) tiến hành tái cơ cấu nợ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Nhưng nay, chính sách này đã kết thúc, các khoản nợ dần trở về đúng bản chất thì chắc chắn sẽ có một lượng nợ xấu tăng lên, chi phí trích lập dự phòng cũng tăng lên tương ứng, theo đó, ảnh hưởng tới lợi nhuận ngân hàng.

“Trong hoạt động của NHTM, bên cạnh các hoạt động thu chi theo đúng bản chất, còn có sự can thiệp của chính sách sao cho đáp ứng nhu cầu của xã hội, của nền kinh tế. Theo đó, hôm nay NHTM có thể được hưởng lợi từ những chính sách đó nhưng họ cũng thừa hiểu rằng, không có gì có được mà không phải đánh đổi. Cái có được hôm nay có thể sẽ phải mất trong tương lai và ngược lại, có những thứ chúng ta tạm thời hy sinh ở hiện tại nhưng lại là cái được của tương lai”, TS. Phước nói.

Bên cạnh nợ xấu, nguyên Quyền chủ tịch NFSC cho rằng, hệ thống ngân hàng còn đang phải chịu áp lực lớn trong việc cung ứng không chỉ vốn lưu động ngắn hạn cho người dân, doanh nghiệp mà còn phải lo đến cả vốn trung, dài hạn, đặc biệt đặt trong một thị trường tài chính chưa phát triển đồng bộ, hài hòa, chuyên nghiệp như ở Việt Nam.

“Một thị trường tài chính chưa hoàn chỉnh đang đè nặng lên hệ thống ngân hàng thương mại. Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, lạm phát thấp thì đó lại càng là một thách thức rất lớn đối với hệ thống”, TS. Phước nhấn mạnh.

Bởi, theo chuyên gia, nếu không được đáp ứng vốn thì tăng trưởng kinh tế sẽ gặp khó khăn trong khi để đáp ứng được thì hệ thống sẽ phải điều chỉnh rất nhiều hệ số. Đó là còn chưa kế hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại hiện nay không đồng đều và quá trình tái cơ cấu hệ thống vẫn còn phải tiếp tục, chưa xử lý hết được triệt để những tồn tại trong hệ thống. Đó cũng là lý do vì sao sự lan tỏa vốn từ ngân hàng đến với doanh nghiệp hiện nay vẫn còn rất hạn chế.

Ngân hàng 2023: Vượt qua “sóng cả”
Ảnh minh họa (Duy Linh)

Những con số “biết nói”

Nhìn sâu hơn vào hoạt động của hệ thống ngân hàng, TS. Cấn Văn Lực, Kinh tế trưởng BIDV đưa ra những số liệu, dự báo cụ thể liên quan đến chất lượng tài sản, thanh khoản, an toàn vốn của hệ thống.

Theo chuyên gia, các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với chi phí lãi vay cao hơn, cũng đồng nghĩa với việc làm giảm khả năng sinh lời và gia tăng áp lực nợ vay. Trong khi đó, một “cánh cửa” tiếp cận vốn lớn khác nhằm phục vụ cho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là phát hành trái phiếu cũng đang bị siết chặt. Điều này càng đẩy các doanh nghiệp vào tình cảnh khó khăn hơn, từ đó tác động tiêu cực lên chất lượng tài sản của các nhà băng.

“Lãi suất tăng sẽ làm tăng nghĩa vụ trả nợ của bên vay, trong khi kinh tế phục hồi chậm lại, tăng trưởng thấp hơn, dẫn đến nợ xấu tiềm ẩn gia tăng. Dự báo, năm 2023, nợ xấu nội bảng ở mức 2%, nợ xấu gộp khoảng 4%”, TS. Lực dự báo.

Nợ xấu tăng cao, trong khi việc cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) của các NHTM vẫn đang diễn ra rất chậm. Tính đến tháng 10/2022, xét các ngân hàng áp dụng Thông tư 41/2016, hệ số an toàn vốn của của các NHTM nhà nước mới chỉ ở mức 9,04%, gần như đi ngang so với cuối năm 2021 trong khi tại các NHTMCP là 12,29%, từ mức 11,9% cuối năm trước.

Theo đánh giá của chuyên gia, nhìn chung, mức an toàn vốn của hệ thống tương đối thấp khi so sánh với các nước trong khu vực. Đó là còn chưa kể các nước trong khu vực đã thực hiện áp dụng Basel III hoặc một phần của Basel III, trong khi các NHTM Việt Nam mới đang trong giai đoạn triển khai Basel II.

“Mức đệm vốn của các tổ chức tín dụng (TCTD) ở mức thấp khiến hệ thống ngân hàng dễ bị tác động tiêu cực từ các cú sốc bất lợi từ môi trường kinh doanh”, TS. Lực nhấn mạnh.

Nguyên nhân khiến hệ số CAR của hệ thống vẫn ở mức thấp chủ yếu là do việc tăng vốn của các NHTM, đặc biệt là các NHTM nhà nước còn gặp nhiều khó khăn. Khó khăn có thể xuất phát từ việc thị trường vốn suy giảm, việc tìm kiếm nhà đầu tư ngoại khó hơn trong bối cảnh kinh tế thế giới suy thoái nhẹ. Bên cạnh đó, khâu phê duyệt cho phép giữ lại cổ tức Nhà nước và lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư tài chính còn mất nhiều thời gian.

Ở khía cạnh nguồn vốn, với lợi thế chi phí vốn thấp, tiền gửi không kỳ hạn là một cấu phần quan trọng trong huy động vốn của các NHTM. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy tỷ trọng nguồn tiền này đang có xu hướng giảm trong năm 2022 và được dự báo có thể tiếp tục kéo dài sang năm 2023.

Theo TS. Lực, nguyên nhân là do lãi suất tiết kiệm có kỳ hạn tăng nhanh và trở nên hấp dẫn hơn, chênh lệch giữa không kỳ hạn, kỳ hạn ngắn và kỳ hạn dài mở rộng, dòng tiền nhàn rỗi theo đó đã chuyển dịch từ gửi không kỳ hạn sang gửi tiết kiệm có kỳ hạn để hưởng lãi suất cao hơn. Đồng thời, huy động vốn khó khăn vì người dân chuyển sang tiêu dùng và doanh nghiệp chuyển vào sản xuất - kinh doanh, trang trải chi phí.

Lãi suất huy động tăng nhanh trong khi lãi suất cho vay khó có thể theo kịp do NHNN đã và đang yêu cầu các NHTM duy trì mặt bằng lãi suất cho vay phù hợp để hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước cũng sẽ tác động tiêu cực đến NIM của các ngân hàng với chi phí vốn cao hơn.

Cũng theo đánh giá của chuyên gia, hiện thanh khoản của hệ thống đã không còn dồi dào như vài năm qua.

Sau giai đoạn giảm liên tiếp từ mức 34,5% năm 2016 xuống 24% năm 2021, tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn của hệ thống tăng dần lên mức 25,71% vào tháng 10/2022; tỷ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi cũng tăng từ 72,1% năm 2021 lên 75,82% vào tháng 10/2022. Đồng thời, tài sản mang tính thanh khoản cao như tiền gửi của TCTD tại NHNN cũng đã giảm.

Ở một điểm hẹn gián tiếp khác, 2023 là năm bắt đầu tập trung đáo hạn lượng lớn trái phiếu doanh nghiệp. Dù các nhà phát hành đã có một khoảng thời gian để chuẩn bị, nhưng những khó khăn, đặc biệt về thanh khoản đã nổi lên trong năm 2022 là diễn biến như báo trước một năm nối tiếp không nhiều thuận lợi, thậm chí tiềm ẩn rủi ro liên thông nhất định đối với hệ thống ngân hàng nói chung…

Dù đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức ở trên, theo chuyên gia, một điều đáng mừng là quy mô hoạt động, năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành của các TCTD đã không ngừng được cải thiện trong những năm qua. Dù nợ xấu có dấu hiệu tăng lên sau khi chính sách hỗ trợ kết thúc, nhưng chất lượng tài sản của hệ thống về cơ bản vẫn tương đối ổn định, tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro tiếp tục được kiểm soát.

Đây cũng là tiền đề vô cùng quan trọng để hệ thống ngân hàng có thể tiếp tục vững vàng, thể hiện được vai trò rường cột, giúp thực hiện các mục tiêu quan trọng của nền kinh tế trong năm 2023 và những năm tiếp theo.

Trong khi đó, theo dự báo của TS. Trương Văn Phước, lãi suất trong năm 2023 sẽ có chiều hướng đi xuống, tỷ giá USD/VND sẽ ổn định hơn với mức độ biến động quanh mức của lạm phát là chấp nhận được. Hai điểm quan trọng này góp phần tạo môi trường ổn định hơn cho hoạt động của các NHTM.

Các tin khác

Tăng trưởng hàng lần trong thập kỷ qua, các ngân hàng Việt thiếu điều gì để lọt Top khu vực?

Tăng trưởng hàng lần trong thập kỷ qua, các ngân hàng Việt thiếu điều gì để lọt Top khu vực?

Trong những năm qua, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã đạt được tốc độ tăng trưởng ấn tượng với nhiều nhà băng bắt đầu ghi dấu trên bản đồ xếp hạng ngân hàng toàn cầu. Tuy nhiên, ngân hàng Việt vẫn đứng trước bài toán hóc búa về chiến lược kinh doanh dài hạn. Trong bối cảnh đó, mô hình hệ sinh thái được xem không chỉ là cơ hội, mà còn là hướng đi tất yếu để họ có thể bứt phá, nâng tầm vị thế trong kỷ nguyên số.
Sau “ông lớn” Techcombank Sinh lời tự động, nhiều nhà băng ồ ạt chạy theo xu hướng mới này

Sau “ông lớn” Techcombank Sinh lời tự động, nhiều nhà băng ồ ạt chạy theo xu hướng mới này

Techcombank Sinh Lời Tự Động vừa ra mắt phiên bản 2.0, nâng trải nghiệm khách hàng lên tầm cao mới, tiếp tục khẳng định vị trí dẫn đầu trong xu hướng phát triển giải pháp sinh lời mà nhiều ngân hàng đã gia nhập cuộc đua sau khi Techcombank cho ra đời phiên bản Sinh Lời Tự Động tự đầu tiên cách đây hơn 1 năm.
Tiên phong dẫn dắt sinh lời tự động, Techcombank hút hơn 2,6 triệu khách hàng

Tiên phong dẫn dắt sinh lời tự động, Techcombank hút hơn 2,6 triệu khách hàng

Sau hơn 1 năm tiên phong mở ra kỉ nguyên sinh lời tự động, tối ưu dòng tiền nhàn rỗi cho khách hàng, Techcombank đã tối ưu hóa dòng tiền và trải nghiệm cho hơn 2,6 triệu khách hàng và mở ra kỷ nguyên sinh lời tự động cho hơn 15,4 triệu người dùng. Không chỉ vậy, Ngân hàng liên tục cập nhật các phiên bản Sinh Lời Tự Động thế hệ mới với nhiều ưu đãi “khủng” và lợi ích vượt trội cho khách hàng.
Agribank thúc đẩy tăng trưởng xanh, hướng tới phát triển bền vững

Agribank thúc đẩy tăng trưởng xanh, hướng tới phát triển bền vững

Với vị thế ngân hàng chủ lực trong phát triển khu vực nông nghiệp, nông thôn, Agribank xác định thúc đẩy tăng trưởng xanh, hướng tới phát triển bền vững là nhiệm vụ quan trọng, trọng tâm phát triển kinh tế xanh từ “Tam nông”.
Techcombank 3 năm liên tiếp đạt chứng nhận “Nơi làm việc xuất sắc” bởi Great Place To Work

Techcombank 3 năm liên tiếp đạt chứng nhận “Nơi làm việc xuất sắc” bởi Great Place To Work

Great Place To Work® - Tổ chức toàn cầu về văn hóa nơi làm việc, vừa chính thức công bố Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) là ngân hàng duy nhất tại Việt Nam đạt chứng nhận toàn cầu “Nơi làm việc xuất sắc”. Đây là năm thứ ba liên tiếp Techcombank nhận danh hiệu này, với kết quả khảo sát qua các năm đều đạt tỷ lệ trên 90% và cao hơn nhiều so với mức trung bình của thế giới năm 2024 là 59% (dựa trên nghiên cứu Great Place to Work® 2021 Global Employee Engagement Study).
Techcombank ưu đãi lớn cho khách hàng chuyển tiền Quốc tế nhân dịp năm mới

Techcombank ưu đãi lớn cho khách hàng chuyển tiền Quốc tế nhân dịp năm mới

Không chỉ nhân 3 ưu đãi cho khách hàng chuyển tiền quốc tế nhân dịp đầu năm mới, Techcombank cũng vừa chính thức triển khai tính năng chuyển tiền quốc tế trên ứng dụng Techcombank Mobile để gia tăng tiện ích và tối ưu hóa trải nghiệm cho khách hàng.
Sau thành công với Masan, Vingroup, Techcombank tiếp tục mở rộng hệ sinh thái

Sau thành công với Masan, Vingroup, Techcombank tiếp tục mở rộng hệ sinh thái

Bước vào kỷ nguyên vươn mình với vai trò của kinh tế tư nhân đang được công nhận và trở thành động lực chính của nền kinh tế, ngày càng có nhiều doanh nghiệp hội tụ lại thành các liên kết mới hơn, rộng hơn và năng động hơn, tạo thành các hệ sinh thái lớn mạnh. Trong số đó, Techcombank và hệ sinh thái được đánh giá là đa dạng, hiệu quả, toàn diện nhờ đầu tư mạnh vào công nghệ, dữ liệu và liên tục mở rộng.
SHB chốt quyền trả cổ tức, “phát lộc” đầu năm tới cổ đông

SHB chốt quyền trả cổ tức, “phát lộc” đầu năm tới cổ đông

Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB) vừa thông báo về ngày chốt danh sách cổ đông để chi trả cổ tức năm 2023 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 11%. Sau khi hoàn tất, vốn điều lệ của SHB sẽ tăng lên 40.658 tỷ đồng, tiếp tục khẳng định vị thế TOP 5 ngân hàng tư nhân lớn nhất hệ thống. Việc liên tục tăng vốn điều lệ có ý nghĩa quan trọng nhằm nâng cao năng lực tài chính của ngân hàng, tăng khả năng cạnh tranh của SHB trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và đặc biệt đáp ứng các lợi ích kỳ vọng của cổ đông.
SHB dành một tỷ đồng quà tặng cho khách hàng bổ sung, cập nhật thông tin sinh trắc học

SHB dành một tỷ đồng quà tặng cho khách hàng bổ sung, cập nhật thông tin sinh trắc học

Từ nay đến hết 30/4/2025, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) triển khai chương trình khuyến mãi “Sinh trắc ngay - Quà trao tay” với tổng giá trị quà tặng lên đến 1 tỷ đồng nhằm tiếp tục khuyến khích khách hàng bổ sung thông tin sinh trắc học để không bị gián đoạn giao dịch sau khi Thông tư 17 và 18 của Ngân hàng Nhà nước chính thức có hiệu lực.
Động lực phát triển kinh tế từ những công ty bảo hiểm nhân thọ “made in Vietnam”

Động lực phát triển kinh tế từ những công ty bảo hiểm nhân thọ “made in Vietnam”

Việc đẩy mạnh vai trò của các công ty BHNT nội địa không chỉ giúp khai thác được tiềm năng của thị trường mà còn mang lại nhiều lợi ích kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Người lao động cần lưu ý gì để tránh sập bẫy đặt phòng khách sạn, resort ảo trên mạng?

Người lao động cần lưu ý gì để tránh sập bẫy đặt phòng khách sạn, resort ảo trên mạng?

Gần đây, các vụ việc lừa đảo đặt phòng khách sạn, homestay liên tiếp xảy ra, nhất là thời điểm sau dịp Tết Nguyên đán khi nhu cầu du xuân, du lịch của người dân tăng cao. Tình trạng lừa đảo diễn biến phức tạp, gây ra thiệt hại không nhỏ về tài sản cho các nạn nhân.
Cơ hội nào cho các công ty bảo hiểm nhân thọ “made in Vietnam”?

Cơ hội nào cho các công ty bảo hiểm nhân thọ “made in Vietnam”?

Việc thúc đẩy sự thành lập và phát triển của các công ty BHTN “made in Vietnam” không chỉ giúp tạo thế cân bằng trong cạnh tranh mà còn mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.
Agribank tiên phong trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Agribank tiên phong trong đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Là một ngân hàng tiên phong thực hiện chủ trương chính sách của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã có những bước đi vững chắc trên con đường chuyển đổi số, đặc biệt khi khung pháp lý ngày càng hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi để ngân hàng phát triển mạnh mẽ.
Ngày vía Thần Tài: Giá vàng trong nước biến động thế nào, chuyên gia khuyên gì?

Ngày vía Thần Tài: Giá vàng trong nước biến động thế nào, chuyên gia khuyên gì?

Hôm nay, ngày 7/2/2025 (tức mùng 10 tháng Giêng năm Ất Tỵ, còn được gọi là ngày vía Thần Tài), giá vàng miếng trong nước quay đầu tăng lên trên 90 triệu đồng/lượng. Tại Hà Nội, trong thời tiết rét đậm, nhiều người dân vẫn xếp hàng từ sớm mua vàng để cầu may mắn, tài lộc cho cả năm.
Đầu năm mới, người lao động cảnh giác “rước họa vào thân” với bẫy lừa đảo tâm linh, công nghệ cao

Đầu năm mới, người lao động cảnh giác “rước họa vào thân” với bẫy lừa đảo tâm linh, công nghệ cao

Đầu năm mới, nhiều người tìm đến bói toán, giải hạn online với mong muốn an lành, tài lộc, vô tình trở thành “con mồi” của những kẻ lừa đảo. Bên cạnh đó, các chiêu trò mạo danh nhà mạng, kiểm soát điện thoại qua tài khoản ngân hàng cũng đang gia tăng. Người lao động cần chú ý phòng tránh những “bẫy” này để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân.
Hơn 2,3 triệu lượt hộ nghèo, đối tượng chính sách được vay vốn chính sách

Hơn 2,3 triệu lượt hộ nghèo, đối tượng chính sách được vay vốn chính sách

Năm 2024, với tổng nguồn vốn tín dụng đạt gần 377.000 tỷ đồng, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã hỗ trợ hàng triệu hộ nghèo và đối tượng chính sách phát triển sản xuất, cải thiện đời sống. Bước sang năm 2025, NHCSXH tiếp tục đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng tín dụng, quản lý rủi ro và đẩy mạnh chuyển đổi số, nhằm thúc đẩy các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
PVcomBank ra mắt nền tảng số dành cho doanh nghiệp

PVcomBank ra mắt nền tảng số dành cho doanh nghiệp

Từ ngày 26/11/2024, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) chính thức ra mắt nền tảng ngân hàng số PVConnect Biz, mang đến những giải pháp tài chính số toàn diện dành cho các khách hàng tổ chức.
Tiêu Tết an toàn và thông minh

Tiêu Tết an toàn và thông minh

Tết không chỉ là thời điểm gia đình sum họp, mà còn là dịp để mỗi người tự thưởng cho mình những món quà sau một năm làm việc vất vả. Tuy nhiên, sự hào hứng mua sắm có thể khiến chúng ta “vung tay quá trán” nếu không có kế hoạch chi tiêu hợp lý. Vậy, làm thế nào để có một cái Tết an toàn, vui vẻ mà vẫn đảm bảo “tiền vào như nước, tiền ra có kiểm soát”?
Giá vàng thế giới tăng vọt trước những lo ngại về chính sách kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Trump

Giá vàng thế giới tăng vọt trước những lo ngại về chính sách kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Trump

Giá vàng thế giới biến động mạnh trong những ngày gần đây, đạt mức cao nhất trong hơn hai tháng. Sự suy yếu của đồng USD, chính sách mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhu cầu từ các ngân hàng trung ương đang tác động mạnh đến giá vàng.
FE Credit trở lại đường đua, lợi nhuận cả năm của VPBank tăng vượt trội 85%

FE Credit trở lại đường đua, lợi nhuận cả năm của VPBank tăng vượt trội 85%

Tận dụng các chuyển biến tích cực của nền kinh tế trong giai đoạn cuối năm, VPBank tăng tốc bứt phá mở rộng quy mô tín dụng tại các phân khúc chiến lược trong quý 4, góp phần đưa lợi nhuận cả năm tăng trưởng vượt trội 85%. Ngân hàng đã và đang tiếp tục kiện toàn nền tảng, mở rộng hệ sinh thái, tạo bệ phóng vững chắc cho chiến lược tăng trưởng bền vững trong trung-dài hạn.
Xem thêm
Phiên bản di động