Nhiều động lực chính chậm lại, kinh tế Việt Nam có giữ được đà tăng trưởng năm tới?

03/12/2022 23:20 Đời sống
Sản xuất công nghiệp, xuất khẩu có dấu hiệu chậm lại; tình hình cắt giảm lao động, giảm giờ làm, nghỉ việc luân phiên nổi lên; lãi suất cao cản trở lớn... Đây là vấn đề ảnh hưởng lớn đến nỗ lực phục hồi nền kinh tế...

Dù khẳng định mức tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2022 sẽ ở mức 8%, song để đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,5% đề ra trong năm 2023 không hề đơn giản, đặt trong bối cảnh kinh thế giới nhiều biến động và khó có thể dự đoán, trong nước cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Những khó khăn bắt đầu lộ rõ

Ông Ngô Ngọc Khánh, Phó chủ tịch thường trực Liên minh hỗ trợ Công nghiệp Việt Nam (VISA) cho biết, do thị trường thế giới có nhiều bất ổn như cuộc xung đột Nga - Ukraina kéo dài, chính sách "Zero COVID" của Trung Quốc vẫn tiếp tục thắt chặt khiến các ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước đối mặt với nhiều khó khăn.

“Trong khi những đơn hàng cũ chỉ còn 1-2 tháng nữa là hết, thì những đơn hàng mới lại yêu cầu những cải tiến về quy mô, cam kết môi trường và chất lượng sản phẩm, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải đầu tư máy móc, công nghệ mới. Nhưng do thiếu vốn, doanh nghiệp cũng không thể đáp ứng yêu cầu này, dẫn tới nguy cơ không thể duy trì vị trí trong chuỗi”, ông Ngô Ngọc Khánh quan ngại.

Phó chủ tịch thường trực Liên minh hỗ trợ Công nghiệp Việt Nam cho biết, các doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ trước đây có thể sử dụng hợp đồng đã ký kết hoặc thế chấp bất động sản để vay vốn. Nhưng hiện nay các ngân hàng không giải ngân do áp lực về room tín dụng nên doanh nghiệp cũng không thể tiếp nhận và ký kết hợp đồng mới.

“Có những doanh nghiệp trước đây có cả trăm công nhân, nay đã phải cắt giảm chỉ còn khoảng 25 công nhân”, ông Ngô Ngọc Khánh chia sẻ.

Theo ông Trần Toàn Thắng, Trưởng ban Ban Dự báo kinh tế ngành và doanh nghiệp - Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế, xã hội quốc gia, thực trạng khó khăn của các doanh nghiệp ngành sản xuất công nghiệp đã bắt đầu xuất hiện từ tháng 11/2022.

“Nếu như tháng 10/2022, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) vẫn còn tăng 3% so với tháng trước, thì đến tháng 11 chỉ còn tăng 0,3%. Nguyên nhân chính là đơn hàng sụt giảm, chi phí đầu vào ở mức cao và thiếu hụt nguồn cung nguyên vật liệu”, ông Trần Toàn Thắng nêu rõ.

Trong khi đó, hoạt động xuất khẩu cũng nằm trong bối cảnh tương tự, dù 11 tháng đầu năm vẫn tăng 13,4%, nhưng tháng 11 chỉ đạt 29,18 tỷ USD, giảm gần 4% so với tháng trước. Xuất khẩu giảm có nguyên nhân là cầu tiêu dùng của người dân tại nhiều thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam bị giảm mạnh do kinh tế tăng trưởng chậm lại, lạm phát gia tăng.

“Mọi năm, bước vào quý 4, doanh nghiệp nào cũng kêu thiếu lao động. Nhưng năm nay, xuất hiện tình trạng sa thải lao động, giãn việc, lao động chỉ được làm việc “8 giờ vàng ngọc” thay vì tăng ca, làm thêm, do doanh nghiệp không ký được đơn hàng mới, đơn hàng cũ đã hoàn thành.

Đây là vấn đề rất lớn, người lao động được “nghỉ Tết” từ tháng 11 do không có việc làm không chỉ là an sinh xã hội, mà ảnh hưởng đến việc phục hồi, phát triển kinh tế của năm tới”, ông Trần Toàn Thắng nhấn mạnh.

Nền tảng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 6,5% năm 2023?

Dù khẳng định mức tăng trưởng kinh tế GDP của Việt Nam năm 2022 ở mức 8%, song ông Trần Toàn Thắng cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,5% đề ra là không hề đơn giản đặt trong bối cảnh kinh thế giới nhiều biến động và khó có thể dự đoán, trong nước cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

“Do còn nhiều khó khăn, áp lực lớn, đặc biệt từ bên ngoài, các đơn hàng xuất khẩu của Việt Nam đang có xu hướng giảm về lượng và giá trị. Vì vậy, xuất khẩu có thể trở thành động lực của năm 2023 không thì vẫn là điều chưa chắc chắn.

Cùng với đó, từ đầu năm Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã định hướng giữ lãi suất thấp cho doanh nghiệp, nhưng đến thời điểm nay lãi suất tăng rất nhanh đã trở thành sức ép cực kỳ lớn đối với chi phí sản xuất của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến sự phục hồi của doanh nghiệp năm 2023”, ông Trần Toàn Thắng lưu ý.

Đồng tình với quan điểm này, ông Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế nhìn nhận, tính riêng trong tháng 11, trước áp lực rất lớn của bối cảnh biến động phức tạp, khó lường của thế giới, gây thêm khó khăn đối với tình hình trong nước, một số chỉ tiêu kinh tế-xã hội, lĩnh vực, thị trường có dấu hiệu chững lại hoặc giảm so với tháng trước, mặc dù tính chung cả 11 tháng vẫn duy trì ở mức tích cực.

“Xuất khẩu, đầu tư, tiêu dùng và du lịch trong nước đã và đang bị ảnh hưởng tương đối lớn từ bên ngoài. Điều này chắc chắn sẽ khiến tăng trưởng kinh tế tăng chậm lại trong thời gian tới”, ông Cấn Văn Lực quan ngại.

Tuy vậy, Chính phủ cùng các Bộ ngành và địa phương đã có nhiều bài học kinh nghiệm trong điều hành từ năm 2022. Đây là nền tảng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 6,5% đã được đề ra.

Phân tích cụ thể, ông Lực cho rằng, các chính sách tiều tệ và tài khóa về cơ bản là đang đi đúng hướng song cần phải làm quyết liệt hơn và đúng thời điểm hơn.

“Chương trình phục hồi kinh tế vẫn chậm, thể chế về phát triển kinh tế số và cải cách vẫn chậm, xử lý vấn đề vướng mắc chưa kịp thời, về phối kết hợp các bộ ngành còn trục trặc như việc điều hành xăng dầu đáng ra có thể xử lý tốt hơn nhiều”, ông Lực nêu rõ.

Đặc biệt, các cơ quan chức năng cũng không nên chủ quan, tiếp tục kiểm soát tốt giá xăng dầu, giá lương thực thực và kiểm soát thị trường khác như trái phiếu, chứng khoán, vàng, và ngoại hối để ổn định hơn để người dân doanh nghiệp yên tâm, tăng niềm tin để phục hồi sản xuất kinh doanh tốt hơn.

Về dài hạn, ông Cấn Văn Lực đề ra 4 giải pháp để hỗ trợ phát triển kinh tế.

Thứ nhất, làm thế nào để tăng năng suất lao động, bởi 3 năm qua năng suất lao động của Việt Nam đang trên đà giảm.

Thứ 2, cần tiếp tục cải cách thể chế mạnh mẽ hơn, đặc biệt là chất lượng làm luật, phối hợp chính sách và thực thi.

Thứ 3, cần phải đẩy mạnh hơn phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số. Đây là xu hướng - xu thế quan trọng và là chất xúc tác để giúp doanh nghiệp tăng khả năng thích ứng và chống chịu cao.

Thứ 4, cần nhiều chính sách và giải pháp để nâng cao tính độc lập, tự chủ tự cường gắn với hội nhập kinh tế và đồng thời tăng sức chống chịu của nền kinh tế trong nước trong bối cảnh thế giới có nhiều rủi ro bất định.

NGUYỄN NGỌC

Các tin khác

Những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp giữ chân được người lao động

Những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp giữ chân được người lao động

Việc tăng lương, phụ cấp là điều mà nhiều người lao động mong chờ trong năm 2023, đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp giữ chân được người lao động gắn bó lâu dài.
Năm 2025 dự ước cần khoảng 63.000 người lao động ngành logistics

Năm 2025 dự ước cần khoảng 63.000 người lao động ngành logistics

Đề án Phát triển ngành logistics TP.HCM đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 là một trong 49 chương trình, đề án trọng tâm phát triển kinh tế TP.HCM. Theo đó, nhu cầu tuyển dụng người lao động logistics tại TP.HCM tăng lên mỗi năm, trong đó giai đoạn 2021 - 2025 dự ước cần khoảng 63.000 người.
Cải cách tiền lương là nhiệm vụ hết sức cấp bách

Cải cách tiền lương là nhiệm vụ hết sức cấp bách

Việc cải cách tiền lương để tạo động lực làm việc cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là nhiệm vụ hết sức cần thiết và cấp bách.
Khánh Hòa: Người lao động bị thu hồi đất ở đô thị mới Cam Lâm sẽ được đào tạo việc làm

Khánh Hòa: Người lao động bị thu hồi đất ở đô thị mới Cam Lâm sẽ được đào tạo việc làm

UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có quyết định về việc phê duyệt Đề án hỗ trợ đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người lao động bị thu hồi đất trên địa bàn huyện Cam Lâm và TP Cam Ranh.
Người lao động bị giảm thời gian, ngưng việc hoặc mất việc được hỗ trợ bao nhiêu tiền?

Người lao động bị giảm thời gian, ngưng việc hoặc mất việc được hỗ trợ bao nhiêu tiền?

Mức hỗ trợ dành cho công nhân, lao động bị mất việc, ngưng việc, giảm giờ làm từ 700 nghìn đồng tới 2,1 triệu đồng tùy vào trường hợp cụ thể.
Giải bài toán đào tạo nghề, tăng thu nhập cho người lao động

Giải bài toán đào tạo nghề, tăng thu nhập cho người lao động

Bên cạnh việc ổn định tiền lương và các khoản phúc lợi xã hội dành cho người lao động, doanh nghiệp cần có giải pháp đào tạo, nâng cao tay nghề, giúp họ cải thiện năng suất làm việc và gia tăng thu nhập cho người lao động trong tương lai.
Novaland: Năm 2022 kinh doanh sa sút, cắt giảm nhân sự, nợ lương nhân viên

Novaland: Năm 2022 kinh doanh sa sút, cắt giảm nhân sự, nợ lương nhân viên

Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư địa ốc No Va (Novaland, HoSE: NVL) đã khép lại năm 2022 nhiều sóng gió khi kết quả kinh doanh kém khả quan, doanh thu và lợi nhuận cùng suy giảm mạnh so với năm trước. Đáng chú ý, dù đã cắt giảm nhân sự nhưng tại bảng báo cáo tài chính quý IV cho thấy công ty vẫn đang nợ lương nhân viên và khen thưởng, phúc lợi.
Nhu cầu an cư của người thu nhập thấp, người lao động tác động như thế nào đến BĐS?

Nhu cầu an cư của người thu nhập thấp, người lao động tác động như thế nào đến BĐS?

Nếu tỷ lệ thất nghiệp đạt đến mức rất cao, thì người lao động sẽ không thể hoặc khó mua được nhà vì không đáp ứng đủ các điều kiện.
Đô thị Kinh Bắc (KBC): Nợ hơn 7 tỷ đồng tiền lương, thưởng và phúc lợi của nhân viên

Đô thị Kinh Bắc (KBC): Nợ hơn 7 tỷ đồng tiền lương, thưởng và phúc lợi của nhân viên

Tính đến cuối năm 2022, Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (Đô Thị Kinh Bắc) còn 7 tỷ đồng tiền nợ nhân viên bao gồm lương, thưởng và các khoản phúc lợi.
Bảo hiểm xã hội TP.HCM công bố danh sách gần 1.000 doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội TP.HCM công bố danh sách gần 1.000 doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội

Mới đây, BHXH TP.HCM đã công bố danh sách 979 đơn vị nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp từ 6 tháng, cập nhật ủy nhiệm chi đến hết ngày 18/1/2023 với số nợ từ 300 triệu đồng trở lên.
Thủ tướng: 3 nhiệm vụ trọng tâm, đột phá đáp ứng nhu cầu thiết thực của công nhân

Thủ tướng: 3 nhiệm vụ trọng tâm, đột phá đáp ứng nhu cầu thiết thực của công nhân

Sáng 1/2, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Quy chế về mối quan hệ công tác giữa Chính phủ và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, đề ra nhiệm vụ trọng tâm phối hợp công tác năm 2023 và thời gian tới.
2 quý đầu năm sẽ thiếu lao động cục bộ ở phía Nam và miền Trung

2 quý đầu năm sẽ thiếu lao động cục bộ ở phía Nam và miền Trung

Tại hội nghị Chính phủ với các địa phương diễn ra hồi đầu tháng 1, dự báo về tình hình thị trường lao động năm 2023, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cũng thông tin, một số doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn do tác động của thị trường thế giới, quý 1, quý 2 sẽ có hiện tượng thiếu lao động cục bộ ở khu vực phía Nam và miền Trung.
Những chính sách về bảo hiểm xã hội, chứng chỉ ngoại ngữ có hiệu lực từ tháng 2

Những chính sách về bảo hiểm xã hội, chứng chỉ ngoại ngữ có hiệu lực từ tháng 2

Từ tháng 2.2023, nhiều chính sách mới chính thức có hiệu lực, trong đó có những quy định đáng chú ý liên quan đến chứng chỉ, an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội (BHXH), tài chính...
Khách quốc tế đến Việt Nam tăng mạnh tháng đầu năm

Khách quốc tế đến Việt Nam tăng mạnh tháng đầu năm

Tổng cục Thống kê ngày 29/1 cho biết, khách quốc tế đến Việt Nam tháng 1/2023 đạt 871,2 nghìn lượt người, tăng 23,2% so với tháng trước và gấp 44,2 lần cùng kỳ năm trước.
Chính phủ chỉ đạo khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế

Chính phủ chỉ đạo khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế

Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế khẩn trương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan để rà soát tổng thể các quy định hiện hành về mua sắm thuốc, thiết bị, vật tư, sinh phẩm y tế... để ban hành các quy định, hướng dẫn trước ngày 4/7 tới.
Thu nhập bình quân người giàu cao gấp 8 lần người nghèo

Thu nhập bình quân người giàu cao gấp 8 lần người nghèo

Năm 2021, nhóm hộ giàu nhất (nhóm gồm 20% dân số giàu nhất) có thu nhập bình quân 1 người 1 tháng đạt 9,184 triệu đồng, cao gấp 8 lần so với nhóm hộ nghèo nhất (nhóm gồm 20% dân số nghèo nhất).
Hàng loạt chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7/2022

Hàng loạt chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7/2022

Từ tháng 7/2022, nhiều chính sách mới có hiệu lực như tăng mức lương tối thiểu vùng, điều chỉnh lại mức thu của hàng loạt phí, lệ phí, triển khai cấp hộ chiếu phổ thông mẫu mới...
Logistics ở ĐBSCL phập phù gây khó xuất khẩu gạo, cuối cùng nông dân là người chịu thiệt

Logistics ở ĐBSCL phập phù gây khó xuất khẩu gạo, cuối cùng nông dân là người chịu thiệt

Vận chuyển gạo bằng container rất phổ biến nhưng phí vận chuyển từ ĐBSCL đi Đà Nẵng, Hải Phòng từ trước đến nay rất cao, từ 13-15 triệu đồng/container. Điều này đã và đang gây khó doanh nghiệp và người nông dân...
Nửa đầu năm 2022, vận tải hàng không, đường biển tăng trưởng mạnh tới 50%

Nửa đầu năm 2022, vận tải hàng không, đường biển tăng trưởng mạnh tới 50%

Trong 6 tháng đầu năm, vận tải hành khách tăng trưởng tốt, trong đó, hàng không, đường biển và đường sắt là những ngành tăng trưởng từ 40% đến hơn 50%.
Doanh thu du lịch lữ hành nửa đầu 2022 tăng gần 95%

Doanh thu du lịch lữ hành nửa đầu 2022 tăng gần 95%

Theo Tổng cục Thống kê, doanh thu du lịch lữ hành 6 tháng đầu năm 2022 tăng 94,4% so với cùng kỳ năm trước, do hoạt động du lịch phục hồi mạnh mẽ, đặc biệt là sự bùng nổ của du lịch nội địa trong quý 2.
Xem thêm
Phiên bản di động